Een nieuwe studie van de Lancaster University in Groot-Brittannië wijst erop dat rare virtuele ruimtes zoals ‘Backrooms’ die de afgelopen jaren op internet zijn ontstaan, zich ontwikkelen tot een nieuw soort ‘donkere toerisme’-bestemmingen, waarbij miljoenen gebruikers zich vrijwillig onderdompelen in lege gangen en digitale scènes die lijken op verlaten kelders die in de echte wereld niet bestaan. Het onderzoeksteam is van mening dat dit fenomeen een diepgaande verschuiving weerspiegelt in de manier waarop mensen angst, nieuwsgierigheid en verbondenheid ervaren in het digitale tijdperk.
De zogenaamde ‘achterkamer’, meestal gepresenteerd als een eindeloze kantoorgang, een lege kamer of een ruimte die lijkt op een ondergronds pakhuis, is op internet populair geworden vanwege het verontrustende gevoel van leegte en herhaling, en heeft geleidelijk een online cultureel fenomeen gevormd tussen fictie en meeslepende ervaringen. Onderzoekers van de Lancaster University wezen erop dat, in tegenstelling tot het traditionele ‘donkere toerisme’ dat naar echte ramplocaties of historische locaties gaat, deze opkomende bestemmingen volledig in de virtuele wereld bestaan en zijn ontstaan in relatief verborgen en minder gereguleerde hoeken van het internet. Samenwerkende verhalen en experimentele onlinegemeenschappen creëren gezamenlijk denkbeeldige ruimtes die ‘in werkelijkheid niet bezocht kunnen worden’.
Het onderzoek, mede geschreven door dr. Sophie James en professor James Cronin van de Lancaster University School of Management, onderzocht waarom mensen zich aangetrokken voelen tot en bereid zijn te ‘dwalen’ in deze ruimtes die alleen in de digitale cultuur bestaan. In hun analyse is de zogenaamde online 'legend-trippers'-gemeenschap zeer actief, die voortdurend virtuele scènes zoals 'achterkamers' verrijkt door video's, verhalen, dagboekteksten en diverse creatieve inhoud te delen, waardoor meer mensen eraan kunnen deelnemen, onzekerheid en ongemak kunnen ervaren en deze ruimtes een emotionele betekenis kunnen geven ondanks het gebrek aan fysieke locaties.
Dr. James zei dat onderzoek aantoont dat mensen steeds meer geneigd zijn om sterke emotionele ervaringen na te streven in ruimtes die niet "echt bestaan", maar deze ruimtes zijn nog steeds levendig en betekenisvol in subjectieve gevoelens. Het team vat dit fenomeen samen als ‘para-terrestrisch donker toerisme’: mensen verkennen omgevingen die een ‘gevoel van plaats’ lijken te hebben, maar buiten de traditionele geografische concepten vallen. Deze omgevingen zijn met conventionele middelen ontoegankelijk en hun specifieke vormen en betekenissen zijn altijd vaag en vloeiend.
De studie wees erop dat de 'achterkamer'-zaak laat zien hoe de digitale cultuur de connotatie van 'verkenning' en 'gevoel van aanwezigheid' hervormt, en ook een bredere vraag oproept: in een wereld die diep wordt gemedieerd door digitale technologie, hoe mensen omgaan met risico's, ambiguïteit en het onbekende in deze virtuele ruimtes. Dr. James zei dat met de komende release van de "Back Room"-film, geproduceerd door A24, deze oorspronkelijk relatief niche-onlineverbeeldingen zich verder in de reguliere cultuur verplaatsen, waardoor gerelateerd onderzoek realistischer en urgenter wordt.
De onderzoeksresultaten, gepubliceerd in de Annals of Tourism Research, verleggen de grenzen van het bestemmingsconcept verder. De studie is van mening dat wanneer ‘donker toerisme’ zich in de online ruimte ontvouwt, het internet zelf als een bestemming kan worden beschouwd: het platform waarop ‘Legendary Explorers’ wordt gehost, is niet alleen een aanvulling of kopie van de echte plaats, maar een zelfconsistente omgeving die wordt gevormd door middel van een participatieve cultuur. In dit perspectief zijn bestemmingen niet langer slechts vaste geografische locaties, maar kunnen het ook virtuele plaatsen zijn die flexibel en creatief zijn en mede worden geconstrueerd door digitale participatie.
De auteur van het artikel benadrukt dat het begrijpen van dit soort ‘terrestrisch donker toerisme’-fenomeen van groot belang is voor toekomstig toeristisch en cultureel onderzoek, omdat het laat zien hoe mensen in het digitale tijdperk nog steeds nieuwe ruimtes creëren die kunnen worden gedeeld, waargenomen en zelfs ‘getoeriseerd’ in de onzichtbare en ongrijpbare ‘leegte’.