Slechts vier jaar nadat Rusland in februari 2022 een grootschalige invasie lanceerde, is Oekraïne, waar ooit alom op werd neergekeken en dat dringend externe militaire steun nodig had, nu snel uitgegroeid tot een toonaangevend land met rijke praktische ervaring op het gebied van anti-drone-operaties op het slagveld, en is het begonnen systematische anti-dronewapens en tactische ervaring te exporteren. Deze verandering heeft niet alleen het slagveldpatroon tussen Rusland en Oekraïne hervormd, maar heeft ook een overloopeffect op de veiligheidssituatie in andere regio's, zoals het Midden-Oosten, waardoor de aandacht van de mondiale militaire gemeenschap en de militaire industrie blijft voortduren.

Aan het begin van de oorlog verwachtte de buitenwereld over het algemeen dat Oekraïne snel zou instorten onder de snelle aanval van het Russische leger. Er werd zelfs gedacht dat de Amerikaanse hulp aan Kiev destijds vooral bedoeld was om een ​​evacuatieplan voor president Zelenski voor te bereiden. Het Oekraïense leger reorganiseerde zich echter in korte tijd, bouwde een verdedigingslinie en dwong het Russische leger op meerdere fronten in een patstelling. De oorlog evolueerde al snel naar een uitputtingsoorlog waarbij grote loopgraven en vaste posities betrokken waren, die meer leek op de "loopgravenoorlog" tijdens de Eerste Wereldoorlog dan op de moderne blitzkrieg van hoge mobiliteit en het grijpen van luchtsuprematie.

Wat de oorlogssituatie werkelijk ondermijnt, is de grootschalige interventie van drones: beide partijen omarmen snel en alomvattend verschillende militaire en civiel aangepaste drones voor verkenningen, piketvuur en precisieaanvallen, waardoor het slagveld een ‘dronelaboratorium’ wordt dat voortdurend nieuwe tactieken, nieuwe uitrusting en nieuwe confrontatiemiddelen produceert, en echte voorbeelden achterlaat voor legers en beleidsmakers over de hele wereld die moeten opvolgen en van moeten leren. Deze trend heeft niet alleen de gevechtsstijl op het Oekraïense slagveld veranderd, maar heeft ook een keteneffect in hotspots zoals Iran-gerelateerde conflicten.

Op het gebied van contra-UAV's behoort Oekraïne tot de beste ter wereld en wordt het beschouwd als een van de belangrijkste exporteurs van technologie en ervaring. Vanaf 2025 bedraagt ​​de mondiale omvang van de anti-dronemarkt ongeveer 3,11 miljard dollar, waarvan Noord-Amerika ongeveer 45,2% van het omzetaandeel voor zijn rekening neemt. Hoewel de investeringen van Oekraïne slechts ongeveer 5% tot 8% van de mondiale uitgaven vertegenwoordigen, zijn het aantal effectieve onderscheppingen en de inzetdichtheid op het slagveld, als gevolg van de lage lokale productiekosten en de grote afhankelijkheid van gedecentraliseerde, goedkope systemen voor elektronische oorlogvoering, veel hoger dan het volume dat in de boekcijfers wordt weerspiegeld.

Oekraïne transformeert van een ontvanger van hulp naar een leverancier van counter-drone-technologie en gevechtsoplossingen, vooral op de markt in het Midden-Oosten. De exportcontroles in oorlogstijd beperkten echter nog steeds de grootschalige directe commerciële export. De Kiev School of Economics schat dat, in termen van een breder herstel en de ontwikkelingsruimte van de defensie-industrie in het naoorlogse decennium, de potentiële omvang van Oekraïne 690 miljard dollar kan bereiken, wat ook betekent dat counter-drone- en drone-systemen waarschijnlijk een van de industriële pijlers van het land op de lange termijn zullen worden.

Volgens de openbare verklaringen van president Zelensky levert Oekraïne hardware en meer dan 200 counter-drone-experts aan landen als Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Koeweit en Jordanië. De belangrijkste taak van deze experts is het opvullen van de leemte in dure westerse luchtverdedigingssystemen zoals de ‘Patriot’ bij het omgaan met zwermen goedkope drone-verzadigingsaanvallen, en het bouwen van een ‘economisch duurzame’ verdedigingsketen tegen veel lagere kosten dan die van traditionele luchtverdedigingsraketten. Het Oezbeekse team voorzag het lokale leger ook van suggesties over radarinzet, signalenintelligentie (SIGINT) en het gezamenlijke commando van het "mobiele vuurteam", waardoor het tegen lage kosten mobiele brandweereenheden kon gebruiken om binnenkomende drones te onderscheppen.

In Europa voert Oekraïne enerzijds directe hardwareverkoop uit, en anderzijds helpt het land ook bij het integreren van zijn 'gevechtslogica' die zich op het slagveld heeft verzameld in het luchtverdedigingssysteem van de NAVO. Tot de momenteel publiekelijk genoemde partners behoren Litouwen, Polen, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Nederland, Letland en Denemarken, terwijl ook landen als Nigeria en Colombia als gebruikers of potentiële klanten worden vermeld. Het is vermeldenswaard dat de Verenigde Staten het Oekraïense Sky Map-systeem hebben ingezet op de Prince Sultan Air Force Base in Saoedi-Arabië om Amerikaanse militaire middelen te beschermen en Amerikaans personeel op te leiden, wat aantoont dat de geloofwaardigheid van het Oekraïense plan binnen het alliantiesysteem toeneemt.

De rol van Oekraïne in het Midden-Oosten wordt tot op zekere hoogte ook bepaald door Iran-gerelateerde conflicten, maar op basis van de alliantie tussen Iran en Rusland handhaaft Oekraïne opzettelijk een ‘gevoel van afstand’ tot de oorlog in Iran. In zijn toespraak na de prijsuitreiking van de 'Oekraïense Vrijwilligersdag' benadrukte Zelenski dat Oekraïne 'geen plannen heeft om grondtroepen naar Iran te sturen'. Het enige personeel dat wordt gestuurd, bestaat uit anti-drone-verdedigingsexperts, die strategische partners zullen helpen bij de verdediging tegen aanvallen van de ‘Shahed’-serie drones.

Op het niveau van specifieke uitrusting en diensten is de aanbodlijst van Oekraïne behoorlijk divers en zou veel langer zijn geweest als er geen exportbeperkingen in oorlogstijd waren geweest. Na jaren van daadwerkelijke gevechtstraining heeft Oekraïne aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van elektronische oorlogsvoering, onderscheppingssystemen en drone-dreigingsanalyse en tegenmaatregelen.

Op het gebied van elektronische oorlogvoering en detectie is de Bukovel-AD, ontwikkeld door het Oekraïense bedrijf Proximus LLC, een op een voertuig gemonteerd multi-band jamming-systeem dat wordt gebruikt voor vroege detectie en onderdrukking van drones. Het kan bedreigingen detecteren binnen een bereik van ongeveer 70 kilometer en interfereren met dataverbindingen en GPS-signalen binnen een bereik van ongeveer 20 kilometer om 'zachte moord' te bewerkstelligen. Bovendien is de door Piranha Tech gelanceerde SF-3 een draagbaar ‘anti-drone-kanon’ dat tegelijkertijd kleine drones kan blokkeren op een afstand van ongeveer 3 kilometer en tot drie frequentiebanden, waardoor hij geschikt is voor frontliniepuntverdediging.

Nog ambitieuzer is het eerder genoemde Sky Map-netwerkcommando- en controlesysteem. Dit AI Fusion C2-platform integreert gegevens via meer dan 10.000 passieve akoestische en radiofrequentiesensoren om doelen te volgen, zoals zwevende munitie op lage snelheid en op lage hoogte. Het wordt momenteel ingezet in Saoedi-Arabië om defensiesteun te bieden aan het lokale en Amerikaanse leger. Voor grootschalige aanvallen op multidirectionele, goedkope kleine doelen wordt dit type sensornetwerk met hoge dichtheid plus AI-herkenningsmodel geleidelijk beschouwd als een belangrijke aanvulling op traditionele, dure luchtverdedigingssystemen.

In termen van hard-kill interceptors is de Sting high-speed drone interceptor, geëxporteerd uit Oekraïne, specifiek ontworpen om te kunnen omgaan met professionele quad-rotor en fixed-wing drones. Het heeft een maximale snelheid van ongeveer 150 knopen (ongeveer 280 km / u), een gevechtshoogte van ongeveer 3.000 meter en een enkele machine kost slechts ongeveer $ 2.000 tot $ 6.000. Het richt zich op "het gebruik van goedkope drones om het duurdere of grotere aantal drones van de vijand te vernietigen." Een andere onderscheppingsvariant van de Magura V7 is een onbemand bootplatform dat luchtonderscheppers kan lanceren vanaf rails of AI-geleidingskoepels. Volgens de fabrikant kan de boot routegerichte luchtonderscheppingen uitvoeren op 'getuige'-UAV's op vaarroutes. Het is onthuld op externe displays en wordt onder licentie geproduceerd door de Verenigde Staten.

Naast hardware-output heeft Oekraïne ook op grote schaal instructeurs en consultants gestuurd. Zij zijn verantwoordelijk voor het trainen van lokale "mobiele brandweerteams" in het gebruik van zoeklichten met hoge intensiteit, warmtebeeldapparatuur en zware machinegeweren, en voor het integreren ervan met door Oekraïne verstrekte sensorgegevens om een ​​goedkoop onderscheppingsbrandnetwerk op korte afstand op te bouwen; ze bieden partners ook suggesties voor het dichten van "technische hiaten" in het luchtverdedigingssysteem, helpen bij het opzetten van productielijnen in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, en zullen naar verwachting de productie- en assemblagemogelijkheden in de toekomst uitbreiden naar Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.

Momenteel hanteert Oekraïne nog steeds strikt de exportcontroles in oorlogstijd en hanteert het een ‘semi-open’ model: particuliere bedrijven met overtollige productiecapaciteit kunnen toestemming krijgen om een ​​kleine hoeveelheid te exporteren als ze de veiligheidscontroles kunnen doorstaan, waardoor een evenwicht wordt gevonden tussen het waarborgen van de behoeften in oorlogstijd en het verkrijgen van deviezeninkomsten. Vanuit het perspectief van het innovatiepad heeft Oekraïne een ‘onconventionele route’ gekozen die anders is dan het traditionele systeem van de militaire industrie: in plaats van te wachten tot het ontwerp volledig is afgerond en goedgekeurd vóór de massaproductie, produceert, oefent en herhaalt het land, terwijl het voortdurend het systeemontwerp herziet via feedback van het slagveld. Het komt in de snelle praktische fase wanneer het product niet perfect is, waardoor de cyclus van concept tot implementatie van de apparatuur aanzienlijk wordt verkort.

Economisch gezien streeft Oekraïne een 'economisch schild'-model na: vergeleken met militair-industriële machten zoals de Verenigde Staten zijn de eenheidswinsten van Oekraïne niet hoog, maar het kan partnerlanden voorzien van duurzame defensiecapaciteiten tegen een lagere eenheidsprijs en een grotere productie, waardoor de natuurlijke beperkingen van dure systemen in kwantiteit en gebruikskosten worden gecompenseerd, of als een goedkope aanvulling op geavanceerde systemen kan dienen. Hierdoor kon Oekraïne geleidelijk een soort ‘industriële overlevingsupgrade’ tot stand brengen door middel van grootschalige, kosteneffectieve militaire exporten, tegen de achtergrond van economische druk in oorlogstijd.

Oekraïne is uitgegroeid van een land dat ooit om wapens ‘smeekte’ tot een exporteur van geavanceerde anti-dronetechnologie en -diensten, wat bijzonder dramatisch is in de context van de aanhoudende brutale oorlog. Maar vanuit historisch perspectief is een dergelijke transformatie niet zonder precedent: het is herhaaldelijk bewezen dat oorlog een katalysator is voor technologische explosies. Vanaf de Eerste Wereldoorlog werd cavalerie vervangen door tanks, en vliegtuigen sprongen van ‘speelgoed’ naar strategische platforms, naar de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog, die aanleiding gaven tot kernenergie, radar, antibiotica, computers, satellieten, microchips, maanlandingen en mondiale positioneringssystemen. De mensheid blijft bij rampen technologische sprongen maken. De prijs is net zo hoog - zoals het artikel aan het einde zegt, mensen kijken nog steeds uit naar de dag waarop dit "vooruitgangsboek dat met veel pijn is verkregen" eindelijk enig gevoel van evenwicht zal bereiken.