Grijze walvissen gebruiken de Baai van San Francisco als een tijdelijk toevluchtsoord om te overleven, maar voor velen wordt het een fataal eindpunt. Terwijl de klimaatverandering de ecosystemen in de oceanen hervormt, beginnen deze zeezoogdieren, bekend om hun langeafstandsmigraties, ongewoon gedrag te vertonen, waarbij sommige individuen worden gespot terwijl ze foerageren in de drukke en gevaarlijke wateren van de Baai van San Francisco, een keuze die vaak uitmondt in een tragedie.
Grijze walvissen migreren doorgaans over lange afstanden tussen hun Arctische voedselgebieden en de warme broedlagunes van Baja California, Mexico. De klimaatverandering verstoort echter hun voedselvoorziening in het Noordpoolgebied, waardoor deze oceaanreuzen nog kwetsbaarder worden. Volgens de National Oceanic and Atmospheric Administration zijn de populaties grijze walvissen sinds 2016 met meer dan 50% afgenomen en zijn waarnemingen van jonge walvissen zeldzaam geworden.
De Baai van San Francisco heeft historisch gezien geen deel uitgemaakt van de migratieroute van de grijze walvis. Dat begon te veranderen in 2018, toen grijze walvissen steeds vaker in de wateren verschenen, wat gepaard ging met een verontrustende toename van het aantal sterfgevallen. Onderzoekers zijn een diepgaand onderzoek gestart om te begrijpen wat er met deze zogenaamde ‘grijze golfwalvissen’ gebeurde en of ze jaar na jaar zouden terugkeren.
"Als grijze walvissen aan de oppervlakte komen, hebben ze een relatief laag profiel, waardoor ze moeilijk te herkennen zijn in omstandigheden zoals mist die veel voorkomt in de Baai van San Francisco", legt een team onder leiding van Josephine Slathaug van de Sonoma State University uit in een artikel gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Marine Science. "Bovendien is de Baai van San Francisco een drukbezochte waterweg, waarbij de Golden Gate Strait fungeert als een knelpunt waardoor alle schepen en grijze walvissen moeten in- en uitgaan."
Om het onderzoek uit te voeren, hebben wetenschappers een catalogus van individuele grijze walvissen gemaakt met behulp van gegevens en foto's van opportunistische waarnemingen verzameld door het publiek tussen 2018 en 2023, evenals meer systematische onderzoeken uitgevoerd tussen 2023 en 2025. Ze vergeleken deze gegevens met necropsiegegevens van gestrande grijze walvissen. Identificatie-inspanningen zijn afhankelijk van unieke markeringen op de huid van elke grijze walvis, hoewel deze na de dood snel vervagen, wat betekent dat sommige individuen mogelijk niet gematcht zijn.
Uit onderzoeksresultaten blijkt dat er tussen 2018 en 2025 in totaal 114 individuele grijze walvissen zijn geregistreerd in de Baai van San Francisco. Er zijn in meer dan een jaar tijd slechts vier grijze walvissen waargenomen, wat erop wijst dat de meeste grijze walvissen niet terugkeren. Onderzoekers denken dat de baai mogelijk heeft gediend als noodvoedselstation voor grijze walvissen in slechte staat, aangezien er zeer uitgemergelde grijze walvissen zijn waargenomen die zich in andere ongebruikelijke habitats voedden.
Ondanks mogelijk gebruik van de baai als tijdelijk toevluchtsoord overleven veel grijze walvissen niet. Tussen 2018 en 2025 werden in het gebied in totaal zeventig grijze walvissen dood aangetroffen. Dertig van hen werden aangereden door boten, terwijl veel andere personen met bekende doodsoorzaken tekenen van ondervoeding vertoonden. Van de 45 potentieel geïdentificeerde dode grijze walvissen kwamen er 21 overeen met de gecatalogiseerde individuen.
Co-auteur Becca Lane van het Center for Coastal Research merkte op: “Minstens 18 procent van de individuen die in de Baai van San Francisco werden geïdentificeerd, stierf later in het gebied. Uit onze bredere analyse van lokale strandingen in en buiten de Baai van San Francisco bleek dat meer dan 40 procent van deze grijze walvissen stierven door door schepen veroorzaakte trauma’s.
In 2025 kwamen 36 grijze walvissen alleen de baai binnen, soms in groepen van meer dan tien. Onderzoekers zeggen dat er meer werk nodig is om te begrijpen hoe grijze walvissen de baai gebruiken en hoe ze de risico's waarmee ze worden geconfronteerd kunnen verminderen. Verdere onderzoeken en necropsies zouden kunnen helpen bepalen of de lagere aantallen terugkerende grijze walvissen te wijten zijn aan hoge sterftecijfers, en of sterfgevallen voornamelijk worden veroorzaakt door verhongering, bootaanvaringen of een combinatie van beide. Verzwakte grijze walvissen kunnen het moeilijker hebben om schepen te ontwijken.
Inspanningen om deze risico's te verminderen kunnen bestaan uit onderwijsprogramma's voor exploitanten van commerciële schepen of wijzigingen in veerbootroutes. "In de Baai van San Francisco is de grootste bedreiging voor deze grijze walvissen het scheepvaartverkeer," zei Lane. "Continue monitoring zal helpen hun verspreidingspatronen en gedrag binnen de baai te verhelderen, wat van invloed kan zijn op de risico's. Routeveranderingen en snelheidslimieten blijken de dodelijke gevolgen van scheepsaanvallen op grote walvisachtigen aanzienlijk te verminderen, en risicobeoordelingen kunnen helpen bij het bepalen van de meest effectieve strategieën om deze dieren te beschermen."
Wetenschappers waarschuwen dat er nog steeds belangrijke hiaten bestaan in het begrip van hoe individuele elft zich op dagelijkse schaal beweegt en gedraagt. Toch bieden de bevindingen waardevolle inzichten in hoe grijze walvissen reageren op snel veranderende omgevingsomstandigheden.
"Deze studie is onze beste analyse van de verzamelde gegevens, maar het is belangrijk om te bedenken dat we geen volledig beeld hebben van de bewegingen van elke grijze walvis op een dagelijkse tijdschaal", zei Slathaug. "Deze resultaten vormen een belangrijk stuk van de grotere puzzel van wat er gebeurt nu de hele bevolking zich in realtime probeert aan te passen aan de klimaatverandering."