Wanneer sterrenstelsels 's nachts botsen, brengen ze nieuwe generaties sterren voort die anders misschien nooit zouden worden geboren. Nauwe ontmoetingen tussen sterrenstelsels veroorzaken een zwaartekrachtgevecht, waarbij gas en stof in gigantische stroomlijnen worden meegesleurd. Het zicht van de Hubble-ruimtetelescoop is zo scherp dat hij clusters van pasgeboren sterren langs deze getijdenstaarten kan zien. Ze worden gevormd door de zwaartekrachtinstorting van gasknopen, waardoor in elke cluster ongeveer 1 miljoen pasgeboren sterren ontstaan. Deze ‘parelsnoer’-kenmerken kwamen wellicht vaker voor in het vroege heelal, toen botsingen tussen sterrenstelsels vaker voorkwamen.
In tegenstelling tot wat je zou denken, vernietigen galactische botsingen geen sterren. In feite veroorzaakte de ruige en tuimelende dynamiek de geboorte van een nieuwe generatie sterren, mogelijk vergezeld van de geboorte van planeten.
Nu heeft NASA's Hubble-ruimtetelescoop twaalf op elkaar inwerkende sterrenstelsels met lange, kikkervisjeachtige getijdenstaarten van gas, stof en massieve sterren in beeld gebracht. Hubble's scherpte en ultraviolette gevoeligheid ontdekten 425 clusters van pasgeboren sterren in deze getijdenstaarten, die eruitzien als reeksen vakantielichtjes. Elke cluster bevat maximaal 1 miljoen blauwe pasgeboren sterren.
Clusters van getijdenstaartstelsels bestaan al tientallen jaren. Wanneer sterrenstelsels op elkaar inwerken, trekken getijdenkrachten lange stromen gas en stof naar buiten. De antenne- en muisstelsels zijn twee bekende voorbeelden, die beide lange, smalle, vingerachtige uitsteeksels hebben.
Een team van astronomen combineerde nieuwe observatie- en archiefgegevens om de leeftijd en massa van een getijdenstaartstercluster te bepalen. Ze ontdekten dat deze clusters erg jong zijn: slechts 10 miljoen jaar oud. En het lijkt erop dat ze zich in dezelfde snelheid hebben gevormd langs een staart die zich duizenden lichtjaren uitstrekt.
"Het was een verrassing om een groot aantal jonge objecten in de staart te zien. Het vertelt ons veel over de efficiëntie van clustervorming", zegt eerste auteur Michael Rodruck van het Randolph-McCann College in Ashland, Virginia. "Met getijdenstaarten bouw je een nieuwe generatie sterren die anders misschien niet zouden bestaan."
Deze staarten zien eruit als de spiraalarmen van de Melkweg en strekken zich uit in de ruimte. De buitenste delen van de spiraalarmen worden als toffee getrokken door de zwaartekracht tussen een paar op elkaar inwerkende sterrenstelsels. Voordat sterrenstelsels samensmolten, bevatten sterrenstelsels overvloedige wolken van moleculair waterstofstof, dat zich mogelijk in een inerte toestand bevond. Deze waterstofwolken werden echter tijdens de botsing samengedrukt en gestoten. Dit comprimeert de waterstof tot een punt dat een storm van stergeboorte veroorzaakt.
Het lot van deze geëxtrudeerde clusters is onzeker. Mogelijk zijn ze onder invloed van de zwaartekracht intact gebleven en zijn ze geëvolueerd tot bolvormige sterrenhopen, zoals de sterrenhopen die buiten het vlak van de Melkweg cirkelen. Als alternatief kunnen ze zich verspreiden en een halo van sterren rond hun gaststelsel vormen, of overboord worden gegooid en zwervende sterren tussen sterrenstelsels worden.
In het vroege heelal, toen botsingen tussen sterrenstelsels vaker voorkwamen, kwam dit soort stervorming met kralen mogelijk vaker voor. Deze nabijgelegen sterrenstelsels die door Hubble zijn waargenomen, zijn representatief voor dingen die lang geleden zijn gebeurd en zijn daarom laboratoria voor het bestuderen van het verre verleden.
Samengestelde bron: ScitechDaily