Een recente studie gepubliceerd in het tijdschrift Nature wijst erop dat het tempo van het smelten van de Antarctische ijskap en de bijdrage ervan aan de mondiale zeespiegelstijging in de komende 30 tot 50 jaar feitelijk voorspelbaarder is dan de wetenschappelijke gemeenschap algemeen geloofde. Dit biedt landen een zeldzaam en kritisch tijdsbestek om hun zeespiegelrespons en kustplanning op de middellange termijn te formuleren.

De studie werd geleid door Dr. Felicity McCormack, een onderzoeker aan de Australische Monash University en project "Securing the Antarctic Environmental Future" (SAEF). Het concentreerde zich op het beoordelen van de betrouwbaarheid van de bestaande numerieke modellen voor de ijskap van Antarctica bij het voorspellen van ijsverlies in de komende decennia, en wat dit betekent voor het bepalen van het pad van de zeespiegelstijging.

Volgens relevante rapporten van het Intergouvernementeel Panel over Klimaatverandering (IPCC) kan, als de Antarctische ijskap op grote schaal instort, in scenario's met hoge emissies de cumulatieve stijging van de mondiale zeespiegel tegen 2100 meer dan 2 meter bedragen. Een stijging van deze omvang zal verstrekkende gevolgen hebben: ongeveer een kwart van de Australische woningen kan te maken krijgen met de dreiging van overstromingen, sommige eilandstaten in de Stille Oceaan zullen onbewoonbaar worden en honderden miljoenen mensen over de hele wereld zullen gedwongen worden te verhuizen. De humanitaire en economische gevolgen die dit zal veroorzaken, kunnen een van de ernstigste crises in de menselijke geschiedenis worden.

Ondanks de enorme risico's bestaat er momenteel aanzienlijke onzekerheid over de manier waarop de zeespiegel in de loop van deze eeuw zal evolueren, waarvan een groot deel voortkomt uit de moeilijkheid om het toekomstige smelttempo van de Antarctische ijskap nauwkeurig te voorspellen. Het IPCC heeft er in het meest pessimistische scenario op gewezen dat de bijdrage van Antarctica aan de zeespiegelstijging de komende dertig jaar waarschijnlijk bijna zal verdubbelen. Vóór deze studie ontbeerde de academische gemeenschap echter een robuuste schatting van de “werkelijk mogelijke bijdrage” van Antarctica in de komende decennia, en deze periode is precies de meest kritische schaal voor de planning en beleidsformulering van de kustinfrastructuur.

De nieuwe studie richt zich op de kernvraag hoeveel ijs Antarctica de komende dertig tot vijftig jaar zal verliezen, en of wetenschappers deze verliezen met voldoende nauwkeurigheid kunnen voorspellen om regeringen een basis te bieden voor besluitvorming. Het onderzoeksteam onderzocht systematisch de huidige Antarctische ijskapmodellen die worden gebruikt om de toekomstige zeespiegelstijging te voorspellen, en beoordeelde hun voorspelbaarheid op middellange termijn. De resultaten laten zien dat vóór het midden van deze eeuw de algehele smelttrend van de Antarctische ijskap relatief ‘gematigd’ en stabiel is. De resultaten van verschillende gangbare ijskapmodellen uit deze periode zijn zeer consistent, waardoor de voorspellingen van de zeespiegelstijging in de komende decennia betrouwbaarder worden.

Dr. McCormack zei dat als ijskapmodellen het huidige waargenomen ijsverlies op Antarctica accuraat kunnen reproduceren, we een hoge mate van vertrouwen kunnen behouden in de voorspellingen die deze modellen de komende 30 tot 50 jaar geven, en dat deze voorspellingen kunnen worden omgezet in belangrijke referenties voor landen om zeeniveauplanning en beleidsformulering te maken. Ze wees erop dat nauwkeurig begrijpen hoeveel en hoe snel de zeespiegel in de toekomst zal stijgen een voorwaarde is voor langetermijnplanning van kuststeden, infrastructuur en gemeenschappen in verschillende landen. Uit de studie bleek echter ook dat naarmate het einde van de eeuw nadert, de kans op een aantal fysieke processen die ervoor kunnen zorgen dat het ijs smelt plotseling toeneemt, en de voorspelbaarheid van Antarctica afneemt.

Het artikel vermeldt specifiek dat wanneer ijskappen zich op gesteente onder de zeespiegel bevinden, dit proces, zodra het ijsfront zich begint terug te trekken, vaak moeilijk om te keren is, wat mogelijk tot snel ijsverlies kan leiden, veel verder dan wat de klimaatvoorspellingen voor de korte termijn aangeven. Het zijn deze complexe processen waarbij de stabiliteit van de ijskaprand en feedbackmechanismen betrokken zijn, die een grotere “diepe onzekerheid” creëren over de zeespiegelstijging in de tweede helft van deze eeuw. Het onderzoeksteam benadrukte daarom dat de impact van Antarctica op de zeespiegel in twee tijdsperioden moet worden opgesplitst: de ene is relatief voorspelbaar in de afgelopen decennia, en de andere is een langere termijnperiode die sterk wordt beïnvloed door niet-lineaire feedbacks.

Dr. McCormack wees erop dat deze studie een duidelijke “routekaart” biedt voor toekomstige klimaat- en zeespiegelplanning. Door het vermogen van ijskapmodellen om belangrijke fysieke processen te beschrijven verder te verbeteren, vooral die welke leiden tot een snelle terugtrekking van de ijskap, kan de wetenschappelijke gemeenschap hopen de grote onzekerheden in langetermijnvoorspellingen te verminderen, waardoor het vertrouwen in oordelen over het verloop van de zeespiegel in de tweede helft van deze eeuw toeneemt. De onderzoeksconclusie laat ook zien dat het traject van de mondiale zeespiegelstijging de komende dertig jaar relatief ‘beperkt’ en gemakkelijker te voorspellen zal zijn, waardoor de huidige periode een ‘gouden venster’ wordt om adaptieve planning en risicobeheer vooruit te helpen.

Professor Steven Chown, directeur van SAEF, benadrukte dat de bevindingen niet betekenden dat het langetermijnrisico werd verzacht, maar wees op een “periode in de afgelopen decennia waarin met grotere zekerheid actie kon worden ondernomen”. Hij zei dat als landen op dit moment meer investeren in observatiesystemen en de voortdurende ontwikkeling en actualisering van ijskapmodellen bevorderen, zij betrouwbaardere zeespiegelscenario's kunnen verkrijgen voor kortetermijnplanning. Met andere woorden: elke stap in de vooruitgang bij het versterken van de Antarctische observatie- en modelcapaciteiten kan direct worden omgezet in een meer operationele basis voor de planning van kuststeden en infrastructuur.

De studie bespreekt ook specifiek de implicaties voor de Indo-Pacifische regio. Professor Chown wees erop dat Australië belangrijke voordelen heeft op het gebied van regionaal wetenschappelijk onderzoek en beleidssamenwerking, en goed gepositioneerd is om buurlanden, vooral eilandstaten in de Stille Oceaan, te helpen deze nieuwe resultaten te vertalen in specifieke aanpassingsstrategieën. Voor veel regeringen van eilanden in de Stille Oceaan vormen betrouwbare zeespiegelvoorspellingen op de middellange termijn de basis voor beslissingen over investeringen in infrastructuur, verplaatsing van gemeenschappen en langetermijnplanning van landgebruik. Ze vormen ook een belangrijke kwestie en verantwoordelijkheid op de regionale diplomatie- en samenwerkingsagenda.

Dr. McCormack voegde eraan toe dat het van cruciaal belang was om een ​​duidelijke aanpak vast te stellen voor het systematisch integreren van voorspellingen van ijskapmodellen in beleidskaders voor de stijging van de zeespiegel. Wanneer modellen met succes de waargenomen kenmerken van het huidige ijsverlies op Antarctica kunnen reproduceren, kunnen hun voorspellingen van veranderingen in het ijsvolume in de komende decennia dienen als een solide basis voor planning en adaptieve acties. Voor veranderingen op de langere termijn op het gebied van de zeespiegel zijn voortdurende verbetering van modellen en verbeterde observaties nodig om beleidsreferenties voortdurend bij te werken en te optimaliseren. Het onderzoeksteam suggereert dat beleidsmakers bij het overwegen van Antarctische factoren een duidelijk onderscheid moeten maken tussen de relatief voorspelbare fase van ijsverlies in de afgelopen decennia en de fase van grote onzekerheid die wordt gedomineerd door complexe feedbacks op de lange termijn om een ​​robuuster besluitvormingskader op te bouwen.