Een nieuwe studie zet vraagtekens bij de gebruikelijke manier waarop mensen verwondingen behandelen: ijs. Of het nu gaat om een enkelverstuiking of spierpijn, ijspakketten zijn lange tijd bijna de ‘standaard’ geworden voor het verlichten van pijn en het verminderen van zwellingen, maar een nieuwe studie van de Canadese McGill University laat zien dat deze aanpak kosten met zich mee kan brengen: hoewel ze op de korte termijn pijnverlichting bieden, kunnen ijspakketten de hersteltijd verlengen en de pijn langer laten duren.

Uit het preklinische onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Anesthesiology, bleek dat zogenaamde cryotherapie (ijskompressen) de pijn in de vroege stadia wel verminderde, maar in sommige gevallen werd de algehele herstelperiode aanzienlijk verlengd, soms meer dan twee keer zo lang. Lucas Lima, de leider van de studie en onderzoeker aan het Alan Edwards Pain Research Center van McGill University, wees erop dat dit resultaat een ‘paradox’ benadrukt: sommige interventies die ontstekingen onderdrukken en pijn op de korte termijn verlichten, kunnen in sommige gevallen feitelijk interfereren met de biologische processen die nodig zijn voor het lichaam om volledig herstel te voltooien.
Deze studie weerspiegelt ook een reeks onderzoeken van de afgelopen jaren naar de langetermijneffecten van ‘het onderdrukken van ontstekingen’. Eerdere studies hebben gesuggereerd dat sommige veelgebruikte, vrij verkrijgbare ontstekingsremmende pijnstillers, waaronder aspirine, de duur van de pijn kunnen verlengen, en dierproeven hebben ook aangetoond dat ijskompressen het weefselherstel kunnen vertragen. Het werk van het McGill University-team wordt door onderzoekers beschouwd als het ‘eerste directe bewijs’ dat het aanbrengen van ijs zelf de duur van de pijn kan veranderen.
Om tot deze conclusie te komen simuleerde het onderzoeksteam twee verschillende soorten verwondingen in muismodellen: de ene was een typische ontstekingsblessure en de andere was inspanningsgerelateerd. Door systematisch het pijnproces en de hersteltijd te vergelijken onder omstandigheden waarbij wel en zonder ijs werd aangebracht, ontdekten onderzoekers dat, hoewel het aanbrengen van ijs de pijn in een vroeg stadium kan verminderen, in sommige modellen de algehele herstelperiode aanzienlijk wordt verlengd, wat aantoont dat er mogelijk sprake is van een ‘eenmalige’ relatie tussen verlichting op de korte termijn en herstel op de lange termijn.
De reden waarom ijskompressen zoveel aandacht hebben getrokken, hangt nauw samen met de brede toepassing ervan in de dagelijkse medische behandeling en sportrevalidatie. Als een belangrijke schakel in het RICE-behandelingsprincipe (rust, ijs, compressie en elevatie), wordt het aanbrengen van ijs lange tijd door atleten, artsen en gewone mensen beschouwd als een standaardstap bij het omgaan met acute verwondingen zoals verstuikingen en verrekkingen. De onderzoekers wezen er echter op dat het hoogwaardige bewijsmateriaal dat de voordelen van ijstoepassing bij herstel op de middellange en lange termijn ondersteunt, eigenlijk vrij beperkt is, wat meer wetenschappers ertoe heeft aangezet deze ‘al lang bestaande’ empirische praktijk opnieuw te onderzoeken.
Het onderzoeksteam is relatief voorzichtig met het interpreteren van deze nieuwe bevinding. Jeffrey Mogil, senior auteur van het artikel en James McGill Distinguished Professor en voorzitter van Pain Research aan de McGill University, zei dat de resultaten de noodzaak onderstrepen van een meer systematisch begrip van "wanneer het onderdrukken van ontstekingen gunstig is en wanneer het schadelijk kan zijn." Hij benadrukte dat het huidige onderzoek zich nog steeds op het niveau van dierproeven bevindt en niet direct kan worden geëxtrapoleerd naar de menselijke klinische praktijk.
Hiertoe wordt al relevant klinisch onderzoek uitgevoerd. Nu wordt in een klinisch onderzoek bij patiënten die een operatie ondergaan, zoals het verwijderen van verstandskiezen, getest of een soortgelijk effect bestaat in de bevolking: dat wil zeggen of het gebruik van koudetherapie na een operatie de duur van de postoperatieve pijn of het verloop van het herstel verandert. Als toekomstige klinische gegevens vergelijkbare trends bevestigen, kunnen traditionele richtlijnen voor postoperatief en sportblessurebeheer worden aangepast. Tegen die tijd kan het vinden van een evenwicht tussen pijnverlichting op de korte termijn en herstel op de lange termijn ook een belangrijk discussieonderwerp worden in de medische en revalidatiepraktijk.
Het onderzoek werd gefinancierd door de Canadian Institutes of Health Research Foundation en de Louise and Alan Edwards Foundation. Het onderzoeksteam verklaarde dat ze in de toekomst de impact van verschillende soorten ontstekingsremmende strategieën op pijntrajecten en weefselherstelprocessen zullen blijven onderzoeken, in de hoop een fundamentele wetenschappelijke basis te bieden voor de klinische ontwikkeling van meer verfijnde en op bewijs gebaseerde behandelingsplannen voor blessures.