Spelen is een belangrijk onderdeel van het gedrag van dieren en helpt verschillende soorten sociale structuren en banden te vormen, cognitieve functies te ontwikkelen en de fysieke fitheid te verbeteren. Mensen weten echter niet veel over hoe andere dieren spelen. Nu hebben wetenschappers ontdekt dat baleinwalvissen graag met zeewier rondgooien, wat misschien niet alleen een rekwisiet is voor sociale speeltijd tussen walvissen, maar ook een meer specifieke dienst levert.
"Het gebruik van objecten door walvisachtigen zoals baleinwalvissen is algemeen bekend, en hun vermogen om met hun omgeving in complex gedrag om te gaan is al eerder gerapporteerd", zegt Olaf Meinecke van het Centre for Coastal and Marine Research van de Griffin University. "Maar baleinwalvissen, inclusief bultruggen, worden minder vaak waargenomen als ze zich bezighouden met objectgebruik, en dit gedrag komt mogelijk vaker voor dan eerder werd gedacht."
Het ‘kelping’-gedrag van walvissen (voornamelijk bultruggen) is waargenomen voor de kust van Australië, de Verenigde Staten en Canada door zeewier naar hun snavel te tillen. Op dronebeelden zijn ook migrerende walvissen te zien die op zoek zijn naar stukken zeewier en er een uur lang mee ‘spelen’. Onderzoekers geloven dat spelen ook andere toepassingen kan hebben: het ruwe en taaie zeewier kan bijvoorbeeld worden gebruikt om dode huidcellen, luizen, zeepokken en andere parasieten van het lichaam te schrapen, die gemakkelijk op het lichaam van grote trekkende zoogdieren kunnen liften.
Wetenschappers hebben eerder walvissen gedocumenteerd die zich wentelen in zandbodems, mogelijk als een manier waarop ze tijdens de migratie dode epidermale cellen en parasieten kunnen afwerpen. Walvissen werpen dode epidermale cellen af terwijl ze zwemmen tot ze de wateren bij Antarctica bereiken. Hier vertraagt de regeneratie van de huid en kunnen schadelijke bacteriën zich hier ophopen. Wanneer ze terugkeren naar warmere wateren, zal het krijgen van een heilzame scrub van een handig zeewier een effectieve manier zijn om de natuur te versnellen.
"Er zijn twee plausibele theorieën: spelen en/of zelfmedicatie met zeewier," zei Meynecke. "Dit gedrag kan speels zijn, maar kan ook extra voordelen hebben op het gebied van leren en socialisatie, evenals het benutten van de antibacteriële eigenschappen van bruine algen om ectoparasieten te verwijderen en de huid te behandelen."
Het team analyseerde meer dan 100 gegevens over interacties met zeewier, waarbij 163 baleinwalvissen betrokken waren. Bultruggen zijn de grootste "fans" en nemen in totaal 95 keer deel, gevolgd door grijze walvissen (2 keer), zuidkapers (2 keer) en noordkapers (1 keer).
Interessant genoeg kwamen volwassen walvissen vaker in contact met zeewier dan kalveren; Van de interacties die konden worden geïdentificeerd, waren volwassenen verantwoordelijk voor 53% en kalveren slechts 14%. Dit levert ook enkele aanwijzingen op over hoe dit gedrag een ander doel dient. En dit gedrag is opvallend vergelijkbaar tussen soorten en geografische regio’s.
Zeewier vormt de kern van een bloeiend veld van wetenschappelijk onderzoek, met potentieel voor gebruik als brandstof, nieuwe materialen, duurzaam methaanbestrijdend voer en huidgezondheid.
Het moet gezegd worden dat walvissen, vergeleken met mensen, al het voortouw lijken te hebben genomen bij het benutten van de huidverzorgingseigenschappen van algen.
Het onderzoek werd gepubliceerd in het Journal of Marine Science and Engineering.