Volgens een recente studie komt slechts een klein deel van de oudere volwassenen met vroege symptomen van de ziekte van Alzheimer in aanmerking voor een nieuwe behandeling met monoklonale antilichamen. De studie benadrukt de behoefte aan bredere normen voor klinische onderzoeken en een grotere vertegenwoordiging van diverse populaties.
Een beperkt deel van de oudere volwassenen in de vroege stadia van de ziekte van Alzheimer komt in aanmerking voor de nieuwste therapieën met monoklonale antilichamen, die zijn ontworpen om amyloïde-β-afzettingen in de hersenen aan te pakken, een voorlopige indicator van de ziekte van Alzheimer.
De bevindingen zijn onlangs gepubliceerd in Neurology, het medische tijdschrift van de American Academy of Neurology. De resultaten van klinische onderzoeken voor deze geneesmiddelen zijn alleen van toepassing op patiënten met vroege symptomen van de ziekte van Alzheimer, milde cognitieve stoornissen of milde dementie.
Ten tijde van dit onderzoek hadden twee monoklonale antilichamen, lecanimab en aducanumab, versnelde goedkeuring gekregen van de Amerikaanse Food and Drug Administration. Meer recentelijk is aangetoond dat lecanimab de ziekteprogressie vertraagt en conventionele goedkeuring heeft gekregen van de Amerikaanse Food and Drug Administration.
"Deze nieuwe behandelingen voor de ziekte van Alzheimer beloven de progressie van de ziekte bij veel mensen te vertragen, maar de realiteit is dat deze medicijnen alleen zijn onderzocht bij patiënten met de vroegste stadia van de ziekte van Alzheimer", zegt studieauteur Maria Vassilaki, MD, van de Mayo Clinic in Rochester, Minnesota, en lid van de American Academy of Neurology. De in- en uitsluitingscriteria van de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) voor versnelde goedkeuring van klinische onderzoeken met deze therapieën vormen de basis voor de manier waarop mensen worden uitgenodigd of verhinderd om deze medicijnen te ontvangen. Onze studie schat dat slechts een klein deel van de oudere volwassenen met vroege cognitieve stoornissen als gevolg van de ziekte van Alzheimer in aanmerking komt voor behandeling met een monoklonaal antilichaam dat zich richt op amyloïde-β in de hersenen."
Aan de studie namen 237 mensen deel in de leeftijd van 50 tot 90 jaar met milde cognitieve stoornissen of milde dementie, van wie de hersenscans een verhoogd aantal amyloïde-β-plaques vertoonden. De onderzoekers onderzochten vervolgens de geschiktheidscriteria voor klinische onderzoeken met laikazumab en aducanumab.
Voor lecanemab vereisten de inclusiecriteria voor klinische onderzoeken specifieke scores op verschillende denk- en geheugentests, evenals een body mass index tussen 17 en 35. De onderzoekers ontdekten dat 112 mensen (47%) voldeden aan de inclusiecriteria om deel te nemen aan de klinische proef. De onderzoekers keken vervolgens naar uitsluitingen van klinische onderzoeken, factoren die ervoor kunnen zorgen dat een persoon niet in aanmerking komt voor een onderzoek, waaronder een verscheidenheid aan gezondheidsfactoren zoals een voorgeschiedenis van een beroerte, hart- en vaatziekten, kanker of afwijkingen op hersenscans zoals oude cerebellaire bloedingen of hersenbeschadiging veroorzaakt door onvoldoende bloedstroom. De onderzoekers ontdekten dat na correctie voor deze factoren slechts 19 mensen (8%) in aanmerking kwamen voor deelname aan de lecanizumab-studie.
Echter, na wijziging van de uitsluitingscriteria om alle patiënten met milde cognitieve stoornissen op te nemen en zonder gebruik te maken van aanvullende geheugen- en denktestresultaten, zou 17% van de patiënten met milde cognitieve stoornissen in aanmerking komen voor het onderzoek.
Voor aducanumab vereisten de inclusiecriteria voor klinische onderzoeken specifieke scores op denk- en geheugentests en dat deelnemers tussen 50 en 85 jaar oud moesten zijn. De onderzoekers ontdekten dat 104 mensen, oftewel 44%, voldeden aan de kenmerken die nodig waren om aan de klinische proef deel te nemen. Na verder te hebben onderzocht wie van de proef was uitgesloten vanwege een verscheidenheid aan gezondheidsfactoren, waaronder een beroerte, hart- en vaatziekten, ongecontroleerde hoge bloeddruk, een voorgeschiedenis van kanker of hersenscanresultaten, ontdekten de onderzoekers dat slechts 12 mensen, of slechts 5%, in aanmerking kwamen voor de aducanumab-proef.
Vasilaki merkte op dat zwarte en Latijns-Amerikaanse ouderen ondervertegenwoordigd zijn in klinische onderzoeken, ook al hebben ze een grotere kans op de ziekte van Alzheimer of andere vormen van dementie. "Onze bevindingen suggereren dat slechts een klein deel van de mensen met de ziekte van Alzheimer in een vroeg stadium in aanmerking komt voor behandeling, voornamelijk als gevolg van chronische gezondheidsproblemen en hersenscanafwijkingen die veel voorkomen bij oudere volwassenen. Over het algemeen zijn deelnemers aan klinische onderzoeken gezonder dan de algemene bevolking. Er zijn meer onderzoeken nodig naar de veiligheid en effectiviteit van monoklonale antilichamen die zich richten op amyloïde-β-plaques in grotere, meer diverse populaties, evenals bij minder gezonde mensen, voordat deze therapieën op grotere schaal beschikbaar kunnen worden gemaakt voor mensen met de ziekte van Alzheimer."