Geen twee beschavingen in de geschiedenis hebben precies dezelfde mentaliteit gehad. De manier waarop een samenleving in een bepaalde historische periode dacht, kan historici waardevolle inzichten verschaffen en belangrijke indicatoren van psychologische verandering onthullen, zoals veranderingen in het vertrouwen of de openheid van een samenleving.
Moderne computertechnologie transformeert de studie van de geschiedenis en onthult sociale denkwijzen en psychologische trends door de analyse van culturele artefacten. Deze methoden zijn echter vooral gericht op hedendaagse inhoud en worden geconfronteerd met uitdagingen bij het accuraat weerspiegelen van verschillende lagen van de historische samenleving. Babygezichten en kinderachtigheid in historische kunstwerken. Bron afbeelding: TrendsinCognitiveSciences/Baumardetal.
Een recente studie gepubliceerd in het tijdschrift Trends in Cognitive Sciences benadrukt hoe hedendaagse computertechnologieën zoals text mining, gezichtsherkenningsalgoritmen en melodie-extractiesoftware de wijdverbreide analyse van culturele artefacten zoals schilderijen, literatuur en mode vergemakkelijken. Deze methoden zijn van cruciaal belang voor het extraheren van de psychologische informatie die in deze culturele uitingen is ingebed.
“Het is duidelijk onmogelijk om vragenlijsten uit te geven of experimenten uit te voeren op mensen die al decennia of eeuwen dood zijn”, schrijft Nicholas Baumard van de Universiteit van Parijs Wetenschappen en Letteren (PSL). "Deze nieuwe methoden, in combinatie met de toenemende beschikbaarheid van gedigitaliseerde culturele datasets, verbeteren ons vermogen om verschillende psychologische dimensies in een verscheidenheid aan documenten en historische perioden te karakteriseren en kwantificeren."
Cognitieve wetenschappers kunnen conclusies trekken over de psychologie van mensen op basis van hun vroegere consumptie van specifieke soorten media. Veranderingen in de consumptie van droevige muziek in de loop van de tijd kunnen bijvoorbeeld de langetermijntrends op het gebied van empathie in een cultuur verklaren. We kunnen ook leren over de opvoedingstrends van een beschaving op basis van de populariteit van schattige babyportretten in de loop van de tijd. Daarnaast kunnen portretten van oudere generaties heersers ook onthullen of macht of vertrouwen belangrijker is bij politieke leiders.
De auteurs schrijven: "Het is moeilijk voor te stellen dat Charles III zich in 2023 fysiek even dominant zou voordoen als Henry VIII. Van Charles III werd verwacht dat hij sympathiek en betrouwbaar overkwam. Portretten van Charles III en Henry VIII vertellen ons dus indirect over de mate van dominantie en despotisme die hun onderdanen acceptabel vonden."
Dankzij nieuwe computationele methoden kunnen we deze culturele artefacten op grotere schaal dan ooit tevoren bestuderen. In de recensie wordt opgemerkt dat tekstmining is gebruikt om persoonlijkheidskenmerken in historische documenten te kwantificeren, dat algoritmen voor gezichtsdetectie zijn gebruikt om emotionele expressie in kunstwerken te bepalen, en dat melodie-extractie is gebruikt om de emotionele impact van muziek te meten op basis van opnames of geschreven partituren.
De auteurs wijzen er echter op dat, aangezien computationele methoden meestal worden gevalideerd op basis van het analyseren van moderne inhoud, verdere ontwikkeling nodig kan zijn voordat betrouwbare conclusies kunnen worden getrokken over inhoud uit het verleden. Bovendien waren veel culturele artefacten die tot op de dag van vandaag bewaard zijn gebleven, bedoeld voor de hogere regionen van de samenleving. Dit betekent dat de resulterende psychologische gegevens mogelijk niet van toepassing zijn op de meeste inwoners van een bepaald tijdperk.
Samengestelde bron: ScitechDaily