Het X-65 experimentele vliegtuig, gebouwd door Boeing's Aurora Flight Sciences voor DARPA, heeft onlangs een belangrijk knooppunt voltooid: de vleugels van deze demonstrator die gebruik maakt van actieve flow field control-technologie zijn aangekomen bij de integratiefaciliteit in Virginia en zijn begonnen met de montage van de romp, wat betekent dat het project officieel de pre-flight-integratiefase is ingegaan vanaf de grootschalige structurele assemblage.

De X-65 maakt deel uit van DARPA's CRANE-programma, wat staat voor "Control of Revolutionary Aircraft with Novel Effectors." Het doel is om een nieuwe technologie te verifiëren die de traditionele vluchtcontrolemethode ondermijnt: in plaats van te vertrouwen op conventionele mechanische roeren, verandert het de luchtstroomverdeling door luchtstroom onder hoge druk op het vleugeloppervlak te injecteren om stamp-, rol- en giercontrole te bereiken. Deze oplossing, genaamd Active Flow Control (AFC, Active Flow Control), wordt beschouwd als een belangrijke richting voor mogelijke veranderingen in het toekomstige ontwerp van militaire vliegtuigen.

Volgens de laatste verklaring van Aurora is de X-65-romp eerder in Virginia aangekomen en zijn de bijbehorende elektrische voortstuwingssystemen en AFC-controlesystemen ook in het integratieproces terechtgekomen; met de komst van de vleugels is de gehele vliegtuigassemblage een nieuwe fase ingegaan. Het testen op de grond zal naar verwachting eind 2026 of begin 2027 beginnen, en de testvluchten staan gepland voor later in 2027, aldus het projectteam.
Ook het uiterlijk van deze onbemande verificatiemachine is vrij uniek. De X-65 heeft een spanwijdte van ongeveer 30 voet of bijna 9 meter, weegt ongeveer 7.000 pond en heeft een topsnelheid van Mach 0,7, of ongeveer 537 mijl per uur. De vleugels hebben een modulair en vervangbaar ontwerp en de zwaaihoek van het buitenste vleugelgedeelte kan worden aangepast aan verschillende testvereisten, waardoor het voor ingenieurs gemakkelijker wordt om de prestaties van verschillende aerodynamische lay-outs te vergelijken.

Het interieur van de X-65 reserveert ook leidingen en structurele ruimte voor het leveren van perslucht aan 14 sets AFC-effectors voor het regelen van de luchtstroom tijdens testvluchten. Om de testveiligheid te garanderen, zal het traditionele stuuroppervlak nog steeds behouden blijven om in de vroege stadia van het project met de AFC samen te werken, en daarna zal de actieve stroomveldcontrole geleidelijk meer vluchtcontroletaken op zich nemen. Dit betekent dat de X-65 niet alleen een ‘vliegend’ prototype is, maar ook een platform voor het verzamelen van gegevens voor latere, radicalere ontwerp- en besturingsmethoden voor vliegtuigen.

Het project verliep echter niet van een leien dakje. Uit openbare rapporten blijkt dat de X-65 vele malen is uitgesteld als gevolg van technische uitdagingen, druk op de toeleveringsketen en stijgende kosten, waarbij de eerste vlucht van het oorspronkelijke idee is uitgesteld tot eind 2027. Desondanks worden de komst van de vleugels en de voortgang van de eindmontage nog steeds beschouwd als belangrijke signalen dat het project weer op de rails is, en het verhoogt ook de verwachtingen van de buitenwereld voor deze vliegtest van "het roer vervangen door luchtstroom".