Onlangs ontdekten en bevestigden wetenschappers een nieuwe helderblauwe soort kleine octopus in de diepzee van de Galapagos-eilanden voor de kust van Ecuador, wat mensen eraan herinnerde dat er nog steeds een grote hoeveelheid onbekend leven op de loer ligt in de diepzee. De archipel, wereldberoemd om zijn unieke biodiversiteit, herbergt al duizenden endemische soorten planten en dieren die nergens anders op aarde voorkomen, zoals reuzenschildpadden en zeeleguanen, en nu draagt ​​deze nieuwe ontdekking bij aan de status van de regio als een ‘schatkamer van soorten’.

De formele beschrijving van de nieuwe soort werd gepubliceerd in het taxonomische tijdschrift Zootaxa. Het onderzoeksteam wees erop dat deze kleine octopus niet alleen opvallend qua uiterlijk en klein van formaat is, maar ook aanzienlijk verschilt van bekende octopussoorten wat betreft anatomische kenmerken en fylogenetische relaties. Er werd dus bevestigd dat het een nieuwe soort is die nog nooit eerder in de wetenschap is gezien.

Deze kleine octopus werd voor het eerst ontdekt tijdens een wetenschappelijke diepzeeexpeditie in 2015. Destijds nam het wetenschappelijke expeditieteam het onderzoeksschip "E/V Nautilus", samen met de Charles Darwin Foundation en de Galapagos National Park Service, mee om diepzeeonderzoek uit te voeren in de wateren bij Darwin Island. Darwin Island is een van de meest noordelijke eilanden van de Galapagos. Het is vernoemd naar de natuuronderzoeker Darwin, wiens ecologische observaties belangrijke inspiratie vormden voor de vorming van de evolutietheorie.

Tijdens het onderzoek, toen onderzoekers een op afstand bestuurbare onderwaterrobot (ROV) gebruikten om een ​​onderwaterberg op een diepte van ongeveer 5800 voet (ongeveer 1773 meter) te onderzoeken, verscheen plotseling een helderblauwe kleine octopus die langzaam over de zeebodem bewoog in de cameralens, waardoor wetenschappers aan boord uitriepen: "Hij is zo klein!"

Nadat ze waren teruggekeerd naar het land, stuurden de onderzoekers een groot aantal biologische diepzeemonsters die tijdens deze reis waren verzameld, ter identificatie naar het Charles Darwin Research Station op de Galapagos. Van de vele exemplaren springt vooral deze kleine blauwe octopus, die ongeveer zo groot is als een golfbal, in het oog. Na vergelijking bleek dat het met geen enkele bekende soort overeenkwam.

Om de identiteit verder te bevestigen, namen de onderzoekers contact op met octopusexpert Janet Voight van het Field Museum of Natural History in Chicago en stuurden haar foto's van het exemplaar. Voight herinnerde zich dat ze op het eerste gezicht besefte dat dit een ‘heel bijzonder’ exemplaar was, omdat ze nog nooit een octopus in vergelijkbare vorm had gezien.

Nadat de voorbewerking bij het Galapagos Research Station was voltooid, werd het octopusmonster gefixeerd en bewaard in alcohol en formaline, en vervolgens naar Chicago gestuurd voor systematisch onderzoek door het team van Voight. Omdat dit het enige exemplaar is dat momenteel bekend is, is het verkrijgen van voldoende informatie over de interne structuur zonder het monster te vernietigen een groot probleem in het onderzoek geworden.

Traditioneel vereist het beschrijven van een nieuwe octopussoort gedetailleerde observatie van belangrijke kenmerken zoals de monddelen, snavel en tandachtige structuren, die meestal moeten worden ontleed om ze te kunnen zien. Maar gezien het unieke karakter en de zeldzaamheid van het exemplaar, uitte Voight zijn onwil om het permanent te beschadigen door het te ontleden.

Om dit probleem op te lossen, werkte Voight samen met Stephanie Smith, directeur van het X-ray Computed Tomography Laboratory van het Field Museum, om micro-CT-technologie te gebruiken om de monsters niet-destructief te scannen. Smith wees erop dat CT-beeldvorming geen incisie van monsters vereist en bijzonder geschikt is voor de gedetailleerde studie van dergelijke type-exemplaren, zodat ze vaak de mogelijkheid hebben om deze zeldzame en voortreffelijke exemplaren "vrijwel te openen".

CT-beeldvorming reconstrueert een zeer gedetailleerd driedimensionaal digitaal model door duizenden röntgenplakken te integreren, waardoor onderzoekers interne structuren vanuit alle hoeken kunnen observeren zonder daadwerkelijke dissectie. Scans van deze kleine blauwe octopus brachten duidelijk veel belangrijke anatomische kenmerken van zijn mond en inwendige organen aan het licht, wat een beslissende basis vormde voor het bevestigen van zijn soortidentiteit en het verduidelijken van zijn evolutionaire relatie met andere octopussen.

Alexander Ziegler, een wetenschapper aan de Universiteit van Bonn in Duitsland die aan het onderzoek deelnam, zei dat hij vooral verrast was dat de CT-scan van dit exemplaar nog steeds extreem heldere beelden van zacht weefsel opleverde zonder gebruik te maken van contrastmiddelen met zware metalen. Dit vereenvoudigt de driedimensionale modellering van relevante interne organen aanzienlijk en demonstreert ook het potentieel van micro-CT bij de studie van zeldzame weekdieren.

Na systematische morfologische en beeldvormende analyse noemde het onderzoeksteam deze nieuwe soort "Microeledon galapagensis". Voor Voight vergroot deze ontdekking niet alleen het menselijk begrip van de diversiteit van diepzee-octopussen, maar is het ook een persoonlijke mijlpaal. Na meer dan 40 jaar de evolutie van octopussen te hebben bestudeerd, is dit de eerste keer dat ze als eerste auteur officieel een systematische beschrijving van een nieuwe octopussoort heeft gepubliceerd.

Voight zei dat er maar heel weinig mensen op aarde zijn die deze kleine octopussen die in de diepzee leven met hun eigen ogen kunnen zien, en ze voelt zich heel gelukkig dat ze ze kan 'ontmoeten' en onderzoek kan doen. Ze benadrukte ook dat als al het land op aarde bij elkaar zou worden opgeteld, het gebied nog steeds niet voldoende zou zijn om de hele Stille Oceaan te bestrijken. Er zijn nog steeds grote delen van de uitgestrekte oceaan die niet zijn onderzocht.

Salome Buglas, een zeewetenschapper die deelnam aan de expeditie en het proefschrift, wees erop dat toen ze tientallen diepzeemonsters aan het uitzoeken waren die tijdens deze reis waren verzameld, deze kleine blauwe octopus onmiddellijk ieders aandacht trok. Omdat ze dachten dat het "ongebruikelijk" was, besloot het team op zoek te gaan naar geschikte experts uit verschillende bronnen om het te helpen identificeren, en aarzelde het niet om tijd en energie te besteden aan het transporteren van exemplaren door landen.

Buglas zei dat ze bereid zou zijn het proces keer op keer te herhalen als de inspanning zou resulteren in een beter begrip van de meest waardevolle levensvormen van de oceaan. Volgens haar herinneren dergelijke ontdekkingen mensen eraan dat er nog steeds een groot aantal gebieden in de diepzee van de Galapagos zijn die nog niet door de wetenschap zijn beïnvloed. De bevestiging van elke nieuwe soort helpt mensen deze verborgen ecosystemen beter te begrijpen en benadrukt ook het belang van de bescherming ervan.

Het onderzoeksteam benadrukte dat diepzeeverkenning en de ontdekking van nieuwe soorten niet alleen academische waarde hebben, maar ook rechtstreeks verband houden met de formulering van beleid voor de bescherming van de zee. Omdat menselijke activiteiten zich blijven uitbreiden tot in de diepzee, kan effectieve bescherming alleen worden bereikt als we eerst begrijpen welke levensvormen zich daar vormen. Anders kunnen veel unieke soorten met bedreigingen worden geconfronteerd voordat ze zelfs maar worden herkend.

Het gerelateerde artikel "Een nieuwe Microeledone-soort van de Galapagos-eilanden en een herziene diagnose van de familie Megaleledonidae" werd mede gepubliceerd door Voight, Smith, Buglas, Ziegler en anderen, en werd op 25 mei 2025 gepubliceerd in het tijdschrift "Zootaxa". Dit artikel geeft niet alleen een gedetailleerde beschrijving van Microeledone galapagensis, maar herzag ook de diagnostische kenmerken van de octopusfamilie Megaleledonidae, die een belangrijke referentiebetekenis heeft voor de toekomst classificatiestudies van verwante taxa.