Na jaren van strenge regulering van de grootste technologiebedrijven ter wereld trekt Europa zich eindelijk terug. Onder sterke druk van de industrie en de Amerikaanse overheid vereenvoudigt de Europese Commissie, het uitvoerend agentschap van de EU, haar vlaggenschip Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), inclusief het aanpassen van het bekende pop-upvenster voor cookietoestemming en het versoepelen of uitstellen van regelgeving op het gebied van kunstmatige intelligentie om de administratieve rompslomp te verminderen en de economische groei te herstellen.
Het nieuwe plan voorgesteld door de Europese Commissie zal de kerninhoud van de AVG wijzigen, waardoor het voor bedrijven gemakkelijker wordt om anonieme of pseudo-anonieme datasets te delen. AI-bedrijven kunnen persoonsgegevens legaal gebruiken voor modeltraining, zolang ze voldoen aan andere eisen van de AVG.
Tegelijkertijd is ook de iconische kunstmatige-intelligentieregelgeving van de EU, de ‘AI Act’, verwaterd. Het wetsvoorstel treedt in werking in 2024, maar delen ervan zouden pas komende zomer worden geïmplementeerd. De nieuwste wijzigingen verlengen de uitstelperiode voor de implementatie van ‘risicovolle’ AI-systemen, en dergelijke regels zullen alleen formeel worden toegepast als ‘relevante standaarden en ondersteunende tools beschikbaar zijn’.
Misschien wel de meest welkome verandering voor de meeste gebruikers is dat er een aanzienlijke vermindering van het aantal “cookie”-banners en pop-ups zal zijn. Volgens het nieuwe voorstel zullen sommige ‘risicovrije’ cookies geen pop-ups activeren, en kunnen gebruikers andere cookies beheren via een uniforme browserinstelling.
De nieuwe digitale omnibuswet omvat ook: vereenvoudigde AI-documentatievereisten voor kleine bedrijven, een uniforme interface voor bedrijven om cyberveiligheidsincidenten te melden, en het centraliseren van AI-toezichtbevoegdheden in het EU AI Office.
Henna Virkkunen, Executive Vice President voor Technologische Soevereiniteit van de Europese Commissie, zei: "De EU beschikt over alle voorwaarden voor succesvolle innovatie, maar onze bedrijven, vooral start-ups en kmo's, worden vaak belast door omslachtige regels. Door de wetten te vereenvoudigen, de toegang tot gegevens open te stellen en een uniforme Europese zakelijke portemonnee te lanceren, maken we ruimte voor innovatie en bevorderen we de Europese marktisering, alles op de 'Europese manier': terwijl we ervoor zorgen dat de basisrechten van gebruikers volledig worden beschermd."
Het voorstel zal vervolgens ter stemming moeten worden voorgelegd aan het EU-Parlement en de 27 lidstaten, en het zal moeten worden aangenomen met een “gekwalificeerde meerderheid”. Het proces kan enkele maanden duren, waarbij er grote herzieningen kunnen plaatsvinden.
De hervorming zal naar verwachting voor veel opschudding zorgen in Brussel. GDPR is de hoeksteen van de Europese technologiestrategie en kan worden omschreven als bijna een ‘bijbel’. De gelekte versie van het ontwerp heeft geleid tot grote ontevredenheid bij burgerrechtenorganisaties en sommige politici, die de commissie bekritiseren vanwege het verzwakken van de kernbeschermingen en het doen van concessies aan grote technologiebedrijven.
Het besluit komt na maandenlange druk van grote technologiebedrijven, de voormalige Amerikaanse president Trump en zwaargewichten binnen de EU, zoals de voormalige Italiaanse premier en voormalig president van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi. De commissie probeerde de veranderingen te kaderen als juridische vereenvoudigingen, in plaats van als verzwakkingen, en was bedoeld om de zorgen van Brussel weg te nemen dat sterke regelgeving het mondiale concurrentievermogen zou belemmeren.
In feite zijn er op het mondiale AI-gebied weinig concurrerende bedrijven in Europa, en wordt de markt voornamelijk gedomineerd door Amerikaanse en Chinese bedrijven (zoals DeepSeek, Google, OpenAI, enz.).