Uit nieuw onderzoek blijkt dat langdurige blootstelling aan luchtvervuiling door fijne deeltjes, zowel thuis als op de werkplek, verband houdt met een verhoogd risico op borstkanker. De bevindingen dragen bij aan het groeiende bewijsmateriaal over de gevaren van luchtverontreiniging en onderstrepen de noodzaak om deze te verminderen.

Borstkanker is wereldwijd de meest voorkomende vorm van kanker geworden. De risicofactoren zijn bekend en omvatten leeftijd, zwaarlijvigheid, alcoholmisbruik, roken en familiegeschiedenis van borstkanker.

Nu voegt een nieuwe studie nog een risicofactor toe: luchtvervuiling door fijne deeltjes. Op het komende congres van de European Society for Medical Oncology (ESMO) 2023 in Madrid, Spanje, zullen onderzoekers een paper presenteren waarin het verband wordt onderzocht tussen langdurige blootstelling aan luchtvervuiling door fijne deeltjes en het risico op borstkanker.

“Onze gegevens laten een statistisch significant verband zien tussen langdurige blootstelling aan luchtvervuiling door fijne deeltjes thuis of op de werkplek en het risico op borstkanker”, zegt Béatrice Fervers, hoofdauteur van het onderzoek. "Dit staat in schril contrast met eerdere onderzoeken, waarin alleen werd gekeken naar de blootstelling aan fijne deeltjes waar vrouwen woonden en weinig of geen effect vonden op het risico op borstkanker."

Fijn stof, of PM2,5, verwijst naar kleine deeltjes of druppeltjes in de lucht met een diameter van 2,5 micron of minder. Uitlaatemissies bij het verbranden van benzine, olie, diesel of hout produceren het grootste deel van de PM2,5 in de buitenlucht. Binnenactiviteiten produceren ook PM2,5, waaronder huisdieren, schimmels, schoonmaakproducten, roken en het verbranden van hout en kaarsen. Grotere deeltjes van 10 micron of kleiner worden PM10 genoemd.

Onderzoekers vergeleken de blootstelling aan vervuiling thuis en op de werkplek bij 2.419 vrouwen met borstkanker en 2.984 vrouwen zonder borstkanker tussen 1990 en 2011. Ze ontdekten dat wanneer de blootstelling aan PM2,5 met 10 microgram per kubieke meter toenam, het risico op borstkanker met 28% toenam, wat ongeveer gelijk is aan het typische verschil in PM2,5-concentraties in landelijke en stedelijke gebieden in Europa. Vrouwen die werden blootgesteld aan hoge niveaus van PM10 of een andere luchtverontreinigende stof, stikstofdioxide, hadden een kleinere toename van het risico op borstkanker.

"Deze zeer kleine deeltjes kunnen diep in de longen en in de bloedbaan doordringen, waar ze vervolgens worden geabsorbeerd door de borst en andere weefsels", zegt Charles Swanton van het Francis Crick Institute in Londen. "Er is al bewijs dat luchtverontreinigende stoffen de structuur van de borst kunnen veranderen. Het zal belangrijk zijn om te onderzoeken of verontreinigende stoffen ervoor kunnen zorgen dat reeds bestaande gemuteerde cellen in borstweefsel zich kunnen uitbreiden en tumoren kunnen veroorzaken, mogelijk door ontstekingsprocessen vergelijkbaar met die we zien bij niet-rokers met longkanker."

De onderzoekers zeggen dat hun bevindingen bijdragen aan het groeiende bewijs van de gezondheidsrisico's van luchtverontreinigende stoffen en onderstrepen de dringende behoefte aan verder onderzoek.

"Het is zeer zorgwekkend dat kleine verontreinigende stoffen in de lucht en microplasticdeeltjes van vergelijkbare grootte in het milieu zijn terechtgekomen, terwijl we hun potentieel om kanker te veroorzaken nog niet begrijpen," zei Swanton. "Er is een dringende behoefte aan laboratoriumstudies om de impact van deze kleine verontreinigende stoffen in de lucht op de latentie, graad, agressiviteit en progressie van borsttumoren te onderzoeken."